Van data naar ontwerp
Van data naar ontwerp
De voetganger staat steeds vaker bovenaan bij stedelijke beleidsplannen, maar we weten nog relatief weinig over deze groep, terwijl lopen het meest toegankelijke vervoersmiddel is. Dus hoe ga je onderbouwd sturen op leefbaarheid en veiligheid? De eerste stap is beter begrijpen hoe voetgangers zich door de stad bewegen. Met de LoopMonitor maken we niet alleen voetgangersstromen datagedreven inzichtelijk, maar brengen we ook in kaart wat de stad of een wijk nodig heeft om leefbaarder, veiliger en toegankelijker te worden voor voetgangers.
Data is pas het begin
Loopstromen in kaart brengen kan tegenwoordig met verschillende tools. Maar wat betekent die informatie voor de inrichting van de stad? Waar moet je ingrijpen, en hoe ontwerp je routes die mensen ook écht gaan gebruiken?
Wij gaan verder dan analyse: we vertalen data naar ‘voetgangerinclusieve’ ontwerpprincipes en ruimtelijke oplossingen die de leefbaarheid en mobiliteit van bewoners verbeteren.
Voordelen van onze aanpak
Objectieve en subjectieve data naar ruimtelijk inzicht
De aanpak maakt zichtbaar waar voetgangersstromen, barrières en verbindingen samenkomen en wat dit betekent voor de ruimtelijke kwaliteit van een gebied.
Ontwerpprincipes voor verbonden wijken
De inzichten worden vertaald naar ontwerpprincipes die helpen om bestaande wijken beter te verbinden met nieuwe parken, voorzieningen en OV-knooppunten.
Analyse naar uitvoerbare keuzes
Door data, ruimtelijke analyse en ontwerpkennis te combineren, wordt duidelijk waar ingrepen het meeste effect hebben voor een leefbare en toegankelijke stad.
Onze aanpak
Strategische verandering
Wij starten met het gezamenlijk scherpstellen van de opgave. Daarbij kijken we niet alleen naar mobiliteit, maar naar de bredere verbindingsvraag: welke bestaande wijken profiteren nog onvoldoende van nieuwe ontwikkelingen, waar zitten koppelkansen van projecten en programmering in de stad? Waar is sprake van fysieke barrières voor de voetganger, beperkte toegang tot OV, groene parken of voorzieningen?
En welke maatschappelijke doelen zoals het verminderen van vervoersarmoede of het versterken van leefbaarheid wil de gemeente realiseren? Samen formuleren we een heldere ambitie en definiëren we het schaalniveau en de prioritaire gebieden. Hiermee leggen we de inhoudelijke basis voor een gerichte en gedragen aanpak.
Integrale barrière- en netwerkanalyse
In deze fase brengen wij het huidige looplandschap systematisch in kaart. We analyseren de ruimtelijke hoofdstructuur, de fijnmazige wijknetwerken en de relatie daartussen. Fysieke barrières zoals drukke infrastructuur, spoorlijnen, water of hoogteverschillen worden inzichtelijk gemaakt, evenals knelpunten in oversteekbaarheid, toegankelijkheid en sociale veiligheid.
We combineren ruimtelijke analyse, verkeerskundige expertise en waar relevant beschikbare data en participatie-inzichten. Dit resulteert in een barrière- en verbindingskaart die duidelijk maakt waar ingrepen het grootste effect hebben op bereikbaarheid vanuit voetgangersperspectief en inclusief ontwerp.
Ontwerp voor een leefbare stad
Op basis van de analyse en de strategische visie vertalen wij de opgave naar concrete ruimtelijke ontwerpprincipes, waarbij de voetganger het uitgangspunt vormt. Ontwerpen voor een voetgangersinclusieve stad of wijk betekent dat we sturen op oversteekbaarheid, continuïteit van looproutes, verblijfskwaliteit, groen en sociale veiligheid.
We ontwikkelen scenario’s waarin infrastructuur beter oversteekbaar wordt, loopcorridors worden versterkt en bestaande wijken logisch worden gekoppeld aan nieuwe parken, voorzieningen en OV-knooppunten. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de menselijke maat en de beleving van routes, zodat lopen niet alleen mogelijk, maar juist aantrekkelijk wordt.
Koppeling aan lopende projecten en investeringsmomenten
Na het opstellen van de ontwerpprincipes passen wij deze toe op het stedelijke netwerk van Rotterdam Zuid. Hierbij onderzoeken we hoe de principes bij kunnen dragen aan het verbeteren van de beloopbaarheid van de openbare ruimte zodat bewoners makkelijker naar het Nelson Mandelapark én het OV kunnen bereiken.
Door de ontwerpprincipes te projecteren op de context van Rotterdam Zuid wordt zichtbaar hoe en waar losse ingrepen samen kunnen bijdragen aan een sterker en aangenamer voetgangersnetwerk. Zo ontstaat er een samenhangende ruimtelijke strategie waarin duidelijk wordt hoe de voetganger beter wordt verbonden met de stad.
Koppeling aan lopende projecten en investeringsmomenten
Een essentieel onderdeel van onze werkwijze is het verbinden van de voetgangersopgave aan bestaande plannen, programma’s en projecten. We identificeren zogenaamde meekoppelkansen binnen gebiedsontwikkelingen, herprofileringen van infrastructuur, klimaatadaptieve maatregelen of vervangingsopgaven. Door de verbindingsambitie te integreren in deze trajecten ontstaat een uitvoerbare strategie en slim inzet van budget die aansluit bij bestaande planningen. Hiermee voorkomen we losse interventies en bouwen we stap voor stap aan een samenhangend netwerk.
Borging en uitvoeringsstrategie
Tot slot ondersteunen wij bij de verankering van een voetgangersinclusieve aanpak in beleid en uitvoering. Daarbij kijken we eerst hoe de ontwerpprincipes kunnen worden vertaald naar duidelijke toetsingscriteria. Deze criteria helpen gemeenten om toekomstige plannen en ontwerpen te beoordelen vanuit het perspectief van de voetganger.
Daarnaast kunnen we de inzichten verwerken in beleidskaders of een gefaseerd uitvoeringsprogramma. Zo wordt duidelijk welke maatregelen prioriteit krijgen, wanneer deze kunnen worden uitgevoerd en hoe ze aansluiten op bestaande projecten of investeringsmomenten. Indien gewenst helpen wij ook bij het formuleren van lokale monitoringsindicatoren om de effecten op bereikbaarheid en leefbaarheid inzichtelijk te maken.
Meer over onze aanpak in de praktijk
Deze aanpak hebben we samen met de Gemeente Rotterdam toegepast en getest, als onderzoek voor het project ‘Wegen en Welzijn’, door drie wijken in Rotterdam Zuid.
Lees het rapport hieronder of download het volledige onderzoek (pdf). Of lees meer op: Op weg naar een afronding: Voetganger-inclusief ontwerp met de LoopMonitor Rotterdam
‘De LoopMonitor is bij ons opgenomen in het verkeersvoorspelmodel. Dat is voor het eerst, fietsers zaten er wel in, auto's uiteraard, maar de voetganger nog niet.’
Karen van der Spek - Programmacoördinator Rotterdam Loopt
Meer weten?
Wim adviseert op het gebied van integrale mobiliteitsoplossingen. De LoopMonitor helpt daarbij om de kwaliteit van voetgangersnetwerken in kaart te brengen.
